Verrassend, leerzaam, Amsterdams.
feitjes.amsterdam

Ooit lag hier 200 ton goud: de lege kluis van het Frederiksplein

Tot 2020 lag een groot deel van het Nederlandse goud in het hoofdkantoor van De Nederlandsche Bank aan het Frederiksplein. Nu is het weg, en waar het lag, kun je zelf gaan kijken.

Centrum Feitje 151 van 151 4 min 22 nov. 2026 5 bronnen
Het gebouw van De Nederlandsche Bank aan het Frederiksplein na de renovatie
Beeld: Het gerenoveerde gebouw van De Nederlandsche Bank aan het Frederiksplein, 2025 / Bron: Erremm, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Jarenlang lag een groot deel van het Nederlandse goud gewoon midden in Amsterdam, achter de deuren van De Nederlandsche Bank aan het Frederiksplein. Inmiddels is het weg. De plek waar het lag, kun je nu zelf bezoeken.

Het gebouw van De Nederlandsche Bank aan het Frederiksplein na de renovatie
Beeld: Het gerenoveerde gebouw van De Nederlandsche Bank aan het Frederiksplein, 2025 / Bron: Erremm, Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Eerst een glazen paleis

Op het Frederiksplein stond ooit iets heel anders: het Paleis voor Volksvlijt, een enorm gebouw van glas en ijzer naar het voorbeeld van het Crystal Palace in Londen. De arts Samuel Sarphati was de grote drijvende kracht erachter, architect Cornelis Outshoorn ontwierp het. Het werd gebouwd tussen 1859 en 1864, voor tentoonstellingen, concerten en theater. In april 1929 brandde het in één nacht af.

Foto van het glazen Paleis voor Volksvlijt aan het Frederiksplein
Beeld: Het Paleis voor Volksvlijt aan het Frederiksplein / Bron: Stadsarchief Amsterdam (auteursrechtvrij)
De ijzeren resten van het Paleis voor Volksvlijt na de brand van 1929
Beeld: De resten van het Paleis voor Volksvlijt na de brand, 1929 / Bron: Stadsarchief Amsterdam (auteursrechtvrij)

Een bank met een bijnaam

Op de plek van de galerij en de tuin van het verdwenen paleis kwam in 1968 het nieuwe hoofdkantoor van De Nederlandsche Bank, naar een ontwerp van Marius Duintjer. In 1991 kwam er een ronde tweede toren bij, ontworpen door Jelle Abma. Amsterdammers noemden hem al snel de Melitta, omdat hij leek op een koffiezetapparaat. Bij de grote verbouwing is die toren in 2021 weer weggehaald.

200 ton goud op reis

In het gebouw lag een groot deel van de goudvoorraad van het land. In oktober 2020 verhuisde het goud tijdelijk naar een gebouw in Haarlem, omdat het hoofdkantoor werd verbouwd. In het voorjaar van 2023 ging het naar een nieuw cashcentrum op Camp New Amsterdam, een defensieterrein in Zeist. Het ging om zo'n 200 ton: 14.166 goudstaven van ongeveer 12,5 kilo per stuk en 1.006 kisten en dozen met gouden munten. Samen waren ze zo'n 10,4 miljard euro waard. De rest van het Nederlandse goud ligt overigens niet in Nederland, maar in New York, Londen en Ottawa.

Lees ook: 5 leuke weetjes over de Noord/Zuidlijn. Dagelijks stappen duizenden mensen de metro in voor een snelle rit tussen Noord en Zuid. Je zou bijna vergeten wat een...

De schatkamer is nu van iedereen

Doordat het goud weg is, hoeft het gebouw niet meer zo zwaar beveiligd te worden. Na vijf jaar verbouwen door architectenbureau Mecanoo ging het in januari 2025 weer open, met een nieuwe ingang aan het Frederiksplein 61. De binnenplaats, die altijd dicht was, is nu een openbare tuin. En waar vroeger het goud en het geld werden bewaard, is nu de nieuwe schatkamer: een publieksruimte met de geldcollectie en de kunstcollectie van de bank, en regelmatig rondleidingen.

Lees verder

Drie verhalen die hier goed bij aansluiten.
Snelle feitjes
  • 01Op het Frederiksplein stond tot de brand van april 1929 het Paleis voor Volksvlijt.
  • 02Het hoofdkantoor van De Nederlandsche Bank opende in 1968.
  • 03De ronde toren uit 1991 kreeg de bijnaam Melitta en werd in 2021 weer weggehaald.
  • 04In 2023 verhuisde zo'n 200 ton goud, 14.166 staven, naar Zeist.
  • 05Waar het goud lag, is nu een schatkamer die je kunt bezoeken.
Bronnen en verantwoording (5)
  1. DNB: goud verplaatst naar nieuwe kluis in Zeist (2023)
  2. Wikipedia: De Nederlandsche Bank
  3. Wikipedia: Paleis voor Volksvlijt
  4. Stadsarchief Amsterdam: Paleis voor Volksvlijt, Frederiksplein
  5. Stadsarchief Amsterdam: het Paleis voor Volksvlijt na de brand (1929)

Foutje gezien? Laat het de redactie weten.

Deel dit feitje Als beeldkaart WhatsApp

Reacties