Wie de Oude Kerk binnenloopt, kijkt meestal omhoog, naar het houten gewelf of het grote orgel. Kijk ook eens naar beneden. De hele vloer bestaat uit grafzerken, zo'n 2.500 stuks. Daaronder liggen naar schatting 60.000 Amsterdammers.

Een kerk op een kerkhof
De Oude Kerk is het oudste gebouw van Amsterdam. Rond 1213 begon de bouw, in 1306 werd de kerk ingewijd. Hij werd gebouwd op een begraafplaats, en het begraven ging gewoon door, binnen de muren. Wie geld had, kocht een plek in de kerk, zo dicht mogelijk bij God. Wie minder had, kwam buiten te liggen. Graven werden steeds opnieuw gebruikt: oude botten werden geruimd en er kwam een nieuwe kist bij. Tot 1865 werd er in de kerk begraven.

Wie er liggen
Onder de zerken ligt een flink deel van de zeventiende eeuw. Componist en organist Jan Pieterszoon Sweelinck, die in deze kerk speelde. Zeeheld Jacob van Heemskerck. Ontdekkingsreiziger Adriaen Block, naar wie Block Island bij New York is genoemd. Burgemeester Frans Banninck Cocq, de man in het midden van de Nachtwacht. Schilder Pieter Lastman, de leermeester van Rembrandt. En burgemeester Johannes Hudde, de man die het Amsterdams Peil vastlegde, waar het eerste verhaal van deze week over gaat.
Er ligt ook iemand van wie je de naam waarschijnlijk niet kent: Jacob Beeldsnyder. Hij is tot nu toe de enige tot slaaf gemaakte persoon die onder de vloer van de kerk is geïdentificeerd.
Het graf dat Rembrandt moest verkopen
Het bekendste graf is dat van Saskia van Uylenburgh, de vrouw van Rembrandt. Zij werd op 19 juni 1642 begraven, 29 jaar oud, in graf 29 in de Weitkoperskapel. Rembrandt had het graf gekocht, maar in 1662 moest hij het weer verkopen. Hij zat toen zwaar in de geldproblemen. Saskia ligt er nog altijd, maar het graf was niet meer van de familie.

Rijke stinkerds?
Hier zou ook de uitdrukking rijke stinkerd vandaan komen. De rijken lagen in de kerk, en als de koster in de winter de kachel aanmaakte, zou de lijkenlucht niet te harden zijn geweest. Een mooi verhaal, maar taalkundigen geloven het niet erg. De armen lagen buiten en stonken niet minder, en op zeventiende-eeuwse schilderijen van kerken zie je doodgravers aan het werk terwijl kinderen spelen en honden rondlopen. Zo erg kan het dus niet zijn geweest.
Zelf kijken
De Oude Kerk aan het Oudekerksplein is nu ook een plek voor hedendaagse kunst. Loop je er rond, let dan op de nummers en wapens in de zerken. Sommige zijn zo uitgesleten door eeuwen voetstappen dat je ze bijna niet meer kunt lezen.
Onze selectie boeken
- 01De Oude Kerk is het oudste gebouw van Amsterdam, ingewijd in 1306.
- 02De vloer bestaat uit zo'n 2.500 grafzerken.
- 03Tot 1865 werd er in de kerk begraven.
- 04Saskia van Uylenburgh ligt in graf 29 in de Weitkoperskapel.
- 05In 1662 moest Rembrandt het graf van Saskia verkopen.
Week onder de grond
Zeven dagen, zeven verhalen over wat er onder Amsterdam zit: van het nulpunt van Nederland tot een fietsenstalling onder water.
- wo 18 nov Het nulpunt van Nederland ligt niet in de Stopera, maar onder de Dam
- do 19 nov Een paleis op 13.659 boomstammen
- vr 20 nov Je loopt over 60.000 Amsterdammers in de Oude KerkJe leest dit nu
- za 21 nov 700.000 dingen uit de bodem van de AmstelVerschijnt zaterdag 21 november
- zo 22 nov Ooit lag hier 200 ton goud: de lege kluis van het FrederikspleinVerschijnt zondag 22 november
- ma 23 nov De dagen dat de Vijzelgracht wegzakteVerschijnt maandag 23 november
- di 24 nov De fietsenstalling onder het water bij Centraal StationVerschijnt dinsdag 24 november
Bronnen en verantwoording (4)
Ken jij deze plek?
Woon je in de buurt, of weet je iets wat hier niet staat? Maak een gratis profiel en praat mee.




