Johannes Hudde

Johannes Hudde werd in 1628 in Amsterdam geboren als zoon van koopman Gerrit Hudde en Maria Witsen. Hij studeerde rechten in Leiden, maar raakte daar in de ban van de wiskunde bij Frans van Schooten. Dat leverde hem Europese faam op.

Wiskundige en lenzenmaker

Hudde schreef over het oplossen van vergelijkingen, en zijn 'regels van Hudde' werden later gebruikt door Newton en Leibniz bij de ontwikkeling van de differentiaalrekening. In 1656 publiceerde hij een traktaat over lenzen voor telescopen, en in 1663 maakte hij microscopen met bolvormige lensjes, enkele jaren voordat Antoni van Leeuwenhoek daarmee beroemd werd. Hij correspondeerde met Spinoza, Huygens en Leibniz en rekende begin jaren 1670 de formules van Johan de Witt voor lijfrenten na.

Burgemeester van stadhouders gratie

In het Rampjaar 1672 zette stadhouder Willem III een deel van het Amsterdamse bestuur aan de kant. In september benoemde hij Hudde tot een van de vier burgemeesters. Daarna werd Hudde tot 1703 bijna om het jaar opnieuw gekozen, zo vaak als de regels toestonden. Tot eind jaren 1670 was hij de machtigste regent in de machtigste stad van de Republiek. Hij was ook bewindhebber van de VOC. Toen Leibniz hem in 1676 bezocht, zag hij laden vol onuitgegeven wiskunde; Hudde had er geen tijd meer voor.

Schoon water en het NAP

Als burgemeester pakte Hudde de stinkende grachten aan. Hij liet ze bij vloed doorspoelen en het afvalwater uit de 'secreten' naar putten buiten de stad leiden in plaats van in de grachten. Op verschillende plekken liet hij stenen plaatsen die het hoogwaterpeil in de zomer aangaven. Die Huddestenen werden later de basis voor het Normaal Amsterdams Peil, het NAP, dat nu in een groot deel van Europa wordt gebruikt om hoogtes te meten. Hij wordt ook in verband gebracht met straatverlichting en betere brandspuiten.

In 1673 trouwde hij met Debora Blaeuw, waardoor hij heer van Waveren werd. Het huwelijk bleef kinderloos. Hudde overleed op 15 april 1704 in Amsterdam.