Verrassend, leerzaam, Amsterdams.
feitjes.amsterdam
Cornelis de Graeff
Burgemeester van Amsterdam · meerdere keren tussen 1643 en 1664

Cornelis de Graeff

Leven1599-1664 Volledige naamCornelis de Graeff, heer van Zuid-Polsbroek

De machtigste regent van zijn tijd zette het nieuwe stadhuis op de Dam in gang, het huidige Paleis.

Cornelis de Graeff werd op 15 oktober 1599 geboren in het huis De Keyser in Amsterdam. Door een ongeluk in zijn jeugd was zijn linkerarm verlamd; op zijn portretten is dat nog te zien. In 1626 maakte hij met zijn broer Dirk een grote reis door Europa en in Parijs werden ze hartelijk ontvangen door Hugo de Groot.

Regent, bankier en VOC-baas

In 1638 nam hij de plaats van zijn overleden vader in de vroedschap in, in 1639 werd hij schepen en in 1643 voor het eerst burgemeester. Dat zou hij tot zijn dood nog vaak worden. Daarnaast was hij vanaf 1636 bewindhebber van de VOC en van 1646 tot 1664 zelfs president van de compagnie. Hij was ook heer van Zuid-Polsbroek, en namens de stad heer van onder meer Sloten, Osdorp en Amstelveen.

De Graeff hoorde bij de Staatsgezinden, de regenten die de macht van de Oranjes wilden beperken. Samen met zijn neef Johan de Witt, die getrouwd was met De Graeffs nicht Wendela Bicker, vormde hij de spil van het stadhouderloze tijdperk dat in 1650 begon. De Witt vroeg hem vaak om raad.

Een paleis voor de stad

Hij was een van de drijvende krachten achter de Vrede van Munster in 1648. In datzelfde jaar begon de bouw van het nieuwe stadhuis op de Dam, een project dat hij samen met Joan Huydecoper in gang zette. Zijn zoon Jacob legde op 29 oktober 1648 met drie andere kinderen de eerste steen, en in 1655 werd het gebouw ingewijd. Het is het huidige Koninklijk Paleis. De Graeff liet er acht schilderijen voor maken door Govert Flinck en steunde dichters als Vondel en Jan Vos.

Ook met Rembrandts Nachtwacht is hij verbonden: kapitein Frans Banninck Cocq was zijn zwager. Zijn familiemotto luidde 'Mors sceptra ligonibus aequat': de dood maakt scepters en schoffels gelijk. Hij overleed in 1664 en werd begraven in een eigen grafkapel in de Oude Kerk.

Portret: Cornelis de Graeff, geschilderd door Nicolaes Eliasz. Pickenoy in 1636 / Bron: Nicolaes Eliasz. Pickenoy, Wikimedia Commons (Public domain)

Snelle feitjes
  • 01Hij was van 1646 tot 1664 president van de VOC.
  • 02Zijn linkerarm was sinds een ongeluk in zijn jeugd verlamd.
  • 03Zijn zoon Jacob legde in 1648 mee de eerste steen van het stadhuis op de Dam.
  • 04Frans Banninck Cocq, de kapitein van de Nachtwacht, was zijn zwager.
Test jezelf

Welk gebouw zette Cornelis de Graeff mee in gang?

De bouw begon in 1648 en het stadhuis werd in 1655 ingewijd.

Speel de hele quiz
Bronnen en verantwoording (3)
  1. Wikipedia, Cornelis de Graeff
  2. Wikipedia, Royal Palace of Amsterdam
  3. Wikipedia, Andries Bicker

Foutje gezien? Laat het de redactie weten.