Verrassend, leerzaam, Amsterdams.
feitjes.amsterdam
Burgemeester van Amsterdam · 1808-1811

Jan Wolters van de Poll

Leven1759-1826 Volledige naamJohan Wolters van de Poll

De oranjegezinde regent werd burgemeester in de tijd van koning Lodewijk Napoleon en eindigde als graaf in de Franse Senaat.

Johan Wolters van de Poll werd op 2 juni 1759 in Amsterdam geboren in een rijke koopmansfamilie; zijn vader was onder meer bewindhebber van de VOC. Hij studeerde rechten in Leiden en promoveerde in 1779.

Oranjeman

Zijn carrière ging snel. Vanaf 1781 was hij kapitein van de schutterij, in 1785 werd hij schout van Amsterdam, het hoofd van politie en justitie, en bewindhebber van de West-Indische Compagnie. In 1787, na de Pruisische inval die de stadhouder weer in het zadel hielp, kwam hij in de vroedschap. Van de Poll was oranjegezind, en dat werd hem fataal toen in januari 1795 de patriotten met Franse steun de macht overnamen. Hij werd uit al zijn Amsterdamse ambten gezet.

Ruim tien jaar zat hij thuis. Toen hij begon te twijfelen of Nederland ooit weer onafhankelijk zou worden, nam hij toch een functie aan: in 1806 benoemde koning Lodewijk Napoleon, de broer van keizer Napoleon, hem in het Wetgevend Lichaam.

Burgemeester onder de koning

In 1808 werd Van de Poll burgemeester van Amsterdam. Het was een bijzonder jaar: koning Lodewijk verhuisde naar Amsterdam en nam het stadhuis op de Dam als koninklijk paleis in gebruik. Het stadsbestuur kreeg een koning als buurman. Van de Poll ontving datzelfde jaar het Grootkruis van de Orde van de Unie.

Hij was goed bevriend met de Franse gezant La Rochefoucauld, die aandrong op inlijving van Nederland bij Frankrijk. Dat maakte koning Lodewijk wantrouwig. In 1810 werd het Koninkrijk Holland inderdaad bij Frankrijk gevoegd. Van de Poll werd lid van de keizerlijke Senaat in Parijs en in 1811 graaf. Begin 1811 droeg hij het Amsterdamse bestuur over.

Na het vertrek van de Fransen in 1813 kreeg hij geen functies meer. Hij overleed op 30 januari 1826 in Amsterdam. Hij was getrouwd met Bregje Agatha de Smeth van Deurne.

Snelle feitjes
  • 01Hij was van 1785 tot 1795 schout van Amsterdam.
  • 02Als oranjegezinde werd hij in 1795 uit al zijn ambten gezet.
  • 03In zijn eerste jaar als burgemeester maakte koning Lodewijk van het stadhuis een paleis.
  • 04Hij werd in 1811 graaf en lid van de keizerlijke Senaat in Parijs.
Test jezelf

Wat gebeurde er in 1808, het jaar dat Van de Poll burgemeester werd, met het stadhuis op de Dam?

Lodewijk verhuisde in 1808 naar Amsterdam en nam het stadhuis in gebruik als koninklijk paleis.

Speel de hele quiz
Bronnen en verantwoording (4)
  1. Parlement.com, Mr. J. Wolters van de Poll
  2. Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek, deel 10: Poll, Johan Wolters graaf van de (DBNL)
  3. Wikipedia, Royal Palace of Amsterdam
  4. Parlement.com, W.J. baron van Brienen van de Groote Lindt

Foutje gezien? Laat het de redactie weten.