H.P. Berlage

Hendrik Petrus Berlage werd in 1856 in Amsterdam geboren. Hij studeerde van 1875 tot 1878 architectuur in Zürich en trok daarna een paar jaar door Europa. Terug in Nederland werd hij de architect die brak met het nabootsen van oude stijlen: eerlijk materiaal, kale baksteen, en de muur als iets wat de vorm bepaalt.

Zijn bekendste gebouw is de Beurs aan het Damrak. Maar Berlage dacht groter dan één gebouw. Toen Amsterdam hem in 1900 vroeg een plan te maken voor het land ten zuiden van de stad, had hij nog nooit een wijk ontworpen. Hij las zich in, vooral in het werk van de Weense stedenbouwer Camillo Sitte, en kwam met een plan dat hij zelf omschreef als "in aanleg monumentaal, in détail schilderachtig".

Dat eerste plan, met slingerende straten en veel groen, werd in 1905 aangenomen maar nooit gebouwd. Berlage begon opnieuw. Zijn tweede plan uit 1915, met lanen, pleinen en lange bouwblokken, werd in 1917 vastgesteld en vormt nog altijd het skelet van Zuid. Ook in Plan West tekende hij mee: het Mercatorplein is van hem.

In 1932 kreeg hij de Royal Gold Medal van het Britse architectenbond RIBA, en in hetzelfde jaar ging zijn brug over de Amstel open. Twee jaar later overleed hij in Den Haag, 78 jaar oud. Sinds 1966 staat hij op het Victorieplein, in brons, midden in zijn eigen wijk.