David Willem Elias

David Willem Elias is de brug tussen twee werelden. Hij werd op 21 augustus 1758 in Amsterdam geboren in een echte regentenfamilie: zijn vader Gerbrand Elias was schepen en lid van de vroedschap. David Willem studeerde rechten in Leiden en promoveerde in 1778. Daarna klom hij snel op in het stadsbestuur van de Republiek: commissaris, schepen, pensionaris van de stad en vanaf 1792 hoofdschout, de hoogste baas van politie en justitie. Hij was ook bewindhebber van de West-Indische Compagnie.

Ontslagen en teruggekeerd

In januari 1795 trokken de Franse troepen het land binnen en kwamen de patriotten aan de macht. Het revolutionaire comité zette Elias direct op straat. Achttien jaar lang had hij geen enkel openbaar ambt. Toen de Franse overheersing eind 1813 instortte, was het moment van Elias weer daar. Zijn grote populariteit onder de Amsterdammers speelde een belangrijke rol bij het verdrijven van de Fransen uit de stad, en de burgerij deed dat met orde en beleid. Hij kwam in het voorlopige stadsbestuur en zat in maart 1814 in de Vergadering van Notabelen die de nieuwe grondwet aannam.

Burgemeester van een nieuw koninkrijk

Van 1814 tot 1824 hoorde Elias bij het college van burgemeesters van Amsterdam. Op 1 maart 1824 werd hij burgemeester van de stad. Hij was inmiddels in de zestig, door koning Willem I in 1815 in de adelstand verheven tot jonkheer, en ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Hij woonde aan de Keizersgracht.

Naast het burgemeesterschap had hij een rij bijbanen die laten zien hoe breed een stadsbestuurder toen bezig was. Hij was vicepresident van het Nederlandsch Bijbelgenootschap, curator van het Atheneum Illustre, de voorloper van de Universiteit van Amsterdam, en voorzitter van het bestuur van de Academie voor Beeldende Kunsten. Ook zat hij in het Amortisatie Syndicaat, dat de enorme staatsschuld moest afbouwen.

Elias trouwde twee keer: eerst met Anthonia Faas, later met Catharina Susanna van de Poll. Hij had twee zoons en een dochter. Op 7 december 1828 overleed hij in Amsterdam, nog altijd als burgemeester. Zo begon de lange rij burgemeesters van de negentiende eeuw met een man die zijn loopbaan nog in de pruikentijd was begonnen.