Verrassend, leerzaam, Amsterdams.
feitjes.amsterdam
Sjoerd Vening Meinesz
Burgemeester van Amsterdam · 1891-1901

Sjoerd Vening Meinesz

Leven1833-1909 Partijliberaal Volledige naamSjoerd Anne Vening Meinesz

Eerst burgemeester van Rotterdam, toen van Amsterdam: hij zag de stad in 1896 flink groeien.

Sjoerd Anne Vening Meinesz kwam uit Friesland. Hij werd op 20 februari 1833 in Harlingen geboren; zijn moeder overleed vier dagen na zijn geboorte. Hij studeerde rechten in Amsterdam en Leiden en ging daarna de journalistiek in. Van 1860 tot 1866 was hij hoofdredacteur van het Algemeen Handelsblad, een van de belangrijkste kranten van het land.

Een verboden huwelijk

In 1866 kwam hij in de Amsterdamse gemeenteraad en in 1869 werd hij wethouder van Financiƫn. In 1872 moest hij als wethouder aftreden: hij trouwde met Cornelia den Tex, de dochter van burgemeester Cornelis den Tex. Daarna zat hij in de Tweede Kamer, en in 1881 werd hij burgemeester van Rotterdam. Dat bleef hij tien jaar.

Terug in Amsterdam

Op 15 oktober 1891 werd hij burgemeester van Amsterdam, de stad waar zijn schoonvader hetzelfde ambt had bekleed. Hij bestuurde met vaste hand. Zijn jaren waren een tijd van groei. Op 1 mei 1896 annexeerde Amsterdam een groot deel van de buurgemeente Nieuwer-Amstel. Het gebied rond het Museumplein en het Concertgebouw, dat tot dan toe buiten de stad lag, werd nu Amsterdams.

Een hoogtepunt was 6 september 1898. Die dag werd de jonge koningin Wilhelmina in de Nieuwe Kerk op de Dam ingehuldigd. Ze liep onder een baldakijn van het Paleis naar de kerk, en Amsterdam stond vol. In 1901 was Vening Meinesz voorzitter van de commissie die het Nationaal Geschenk regelde voor haar huwelijk.

Het einde van zijn burgemeesterschap was minder feestelijk. Vening Meinesz nam in 1901 ontslag, omdat de minister van Binnenlandse Zaken hem te weinig steunde in zijn politiebeleid. Hij vertrok op 1 april 1901.

Een beroemde zoon

Vening Meinesz bleef tot zijn dood lid van de Eerste Kamer. Hij overleed op 26 december 1909 in Leusden. Zijn zoon Felix Vening Meinesz werd een wereldberoemd geofysicus: hij bedacht een manier om de zwaartekracht op zee te meten en deed dat aan boord van onderzeeboten. In Slotermeer ligt de Burgemeester Vening Meineszlaan.

Portret: Sjoerd Anne Vening Meinesz, getekend door Johan Braakensiek / Bron: Johan Braakensiek, Wikimedia Commons (Public domain)

Snelle feitjes
  • 01Vening Meinesz was hoofdredacteur van het Algemeen Handelsblad.
  • 02Hij was eerst tien jaar burgemeester van Rotterdam en daarna van Amsterdam.
  • 03Op 1 mei 1896 annexeerde Amsterdam een groot deel van Nieuwer-Amstel, met het gebied rond het Museumplein.
  • 04Zijn schoonvader Cornelis den Tex was ook burgemeester van Amsterdam.
  • 05Zijn zoon Felix werd een beroemd geofysicus die de zwaartekracht mat vanuit onderzeeboten.
Test jezelf

Welke stad bestuurde Sjoerd Vening Meinesz voordat hij burgemeester van Amsterdam werd?

Vening Meinesz was van 1881 tot 1891 burgemeester van Rotterdam.

Speel de hele quiz
Bronnen en verantwoording (7)
  1. Parlement.com: Mr. S.A. Vening Meinesz
  2. Wikipedia: Felix Andries Vening Meinesz
  3. M for Amsterdam: Alexander Boersstraat, city limits
  4. Rijksmuseum: Inhuldiging van Wilhelmina in de Nieuwe Kerk te Amsterdam op 6 september 1898
  5. Rijksmuseum: Wilhelmina wandelt onder baldakijn voor het Koninklijk Paleis
  6. RODI: Denk mee over de twee Burgemeesterslanen
  7. Parlement.com: Wie waren burgemeester van Amsterdam?

Foutje gezien? Laat het de redactie weten.