Wilhelmus Frederik van Leeuwen

Wilhelmus Frederik van Leeuwen werd op 18 april 1860 in Soerabaja geboren, in het toenmalige Nederlands-Indië. Zijn vader was koopman en vennoot in het Indische handelshuis J.F. van Leeuwen en Co. Wilhelmus groeide op in Amsterdam en kreeg als oudste zoon al vroeg een rol in de familiezaak, vooral het toezicht op de Indische zaken. Maar zelf handel drijven wilde hij niet. Hij studeerde rechten aan het Atheneum Illustre, promoveerde in 1883 en werd advocaat in Amsterdam.

Baas van de gemeentebedrijven

In 1895 kwam hij in de gemeenteraad en werd hij meteen wethouder van Financiën en Bedrijven. Amsterdam nam in die jaren steeds meer voorzieningen zelf in handen. Van Leeuwen was geen voorstander van zulke gemeentelijke overnames, maar toen het besluit eenmaal genomen was, bestuurde hij de bedrijven met overgave. Hij zorgde voor een goede boekhouding, liet zich regelmatig overzichten geven en verdiepte zich in de techniek van elk bedrijf. De directeuren prezen de samenwerking: hij eiste heldere voorstellen en nam snel besluiten.

Burgemeester op zijn veertigste

Op 10 mei 1901 werd hij, ongeveer veertig jaar oud, burgemeester van Amsterdam. Een tijdschrift schreef dat jaar dat zijn gezicht jeugd en kracht uitstraalde en dat Amsterdam tevreden mocht zijn met de keuze. Hij gold als dominant, gevat en soms opvliegend. Met de socialisten van de SDAP had hij weinig op, en hij ergerde zich aan de bemoeienis van de minister van Binnenlandse Zaken met Amsterdam.

Vanaf 1902 combineerde hij het burgemeesterschap met een zetel in de Eerste Kamer. In 1905 weigerde hij zelfs het premierschap. Datzelfde jaar ging hij zitting nemen in een commissie die moest regelen hoe de burgerbevolking binnen de Stelling van Amsterdam, de verdedigingsring rond de stad, in oorlogstijd te eten zou krijgen.

Een kritisch afscheid

In 1909 noemde Van Leeuwen het stadsbestuur 'uiterst gebrekkig functionerend', en dat was voor hem een reden om op te stappen. Op 15 januari 1910 vertrok hij. Hij werd daarna Commissaris der Koningin in Noord-Holland en van 1914 tot 1928 vicepresident van de Raad van State, als eerste niet-edelman in die functie. Hij overleed op 6 september 1930 in Den Haag.