Gerlach van Reenen

Gerlach Cornelis Joannes van Reenen werd op 30 september 1818 in Amsterdam geboren en was nog geen 32 toen hij burgemeester werd. Hij kwam uit een familie van brouwers, kooplieden en bestuurders: zijn vader was Tweede Kamerlid en zijn moeder een Van Vollenhoven. Hij studeerde rechten in Amsterdam en Leiden, werd advocaat en kwam in 1847 in de stedelijke raad. In 1849 werd hij wethouder.

De eerste burgemeester van de nieuwe tijd

Bij koninklijk besluit van 20 februari 1850 werd hij burgemeester; op 8 maart werd hij geïnstalleerd. Het was een overgangsmoment. De grondwet van 1848 had de verhoudingen veranderd en in 1851 kwam de Gemeentewet van Thorbecke. Vanaf 15 oktober 1851 heette de Amsterdamse stedelijke raad officieel gemeenteraad. Tijdgenoten zagen Van Reenen daarom als de eerste burgemeester van na de Gemeentewet. Toen in 1901 de veertigjarige Van Leeuwen werd benoemd, merkte een tijdschrift op dat Van Reenen nog jonger was begonnen.

Lang bleef hij niet. Op 19 april 1853 werd hij minister van Binnenlandse Zaken, in het kabinet dat aantrad na de Aprilbeweging, het grote protest tegen het herstel van de katholieke bisschoppen. Als minister maakte hij onder meer de Armenwet van 1854.

Een machtig man in Den Haag

Daarna begon een indrukwekkende loopbaan. Van 1858 tot 1869 was Van Reenen voorzitter van de Tweede Kamer, gekozen voor Amsterdam. Driemaal weigerde hij nog een ministerspost. In 1876 werd hij vicepresident van de Raad van State en jonkheer; een baronstitel had hij eerder geweigerd. In de laatste jaren van koning Willem III, toen de koning ziek was, trad de Raad van State op als regent. Van Reenen gold toen min of meer als de onderkoning van Nederland. Na de dood van de koning in 1890 leidde hij de Raad van Voogdij over de jonge koningin Wilhelmina.

Van Reenen trouwde met Clara Frederica van de Poll, een dochter van oud-burgemeester Fredrik van de Poll. Ze kregen tien kinderen. Hij overleed op 31 mei 1893 plotseling, in het gebouw van de Raad van State zelf.